Chi cục Hải quan khu vực VI: Điểm đến của doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Công chức Hải quan Hữu Nghị kiểm tra hàng hóa nhập khẩu. 

Việc đơn giản hóa quy trình, minh bạch hóa các khâu nghiệp vụ, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin (CNTT) và nâng cao thái độ phục vụ không chỉ là khẩu hiệu cải cách, mà đang trở thành nền tảng để Chi cục Hải quan khu vực VI tạo dựng một môi trường xuất nhập khẩu (XNK) thông thoáng, hiện đại, giảm chi phí thời gian cho doanh nghiệp (DN).

Sức hút từ cải cách thủ tục và hạ tầng số

Trao đổi với Tạp chí Kinh tế - Tài chính, ông Nguyễn Văn Hoàn, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực VI cho biết, ngay sau khi ổn định tổ chức bộ máy theo mô hình mới, đơn vị đã triển khai loạt giải pháp cụ thể nhằm thu hút DN về làm thủ tục. Trọng tâm là:

• Kiện toàn bộ máy tổ chức, phân công rõ trách nhiệm.

• Đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong tiếp nhận – xử lý hồ sơ, bảo đảm hệ thống vận hành thông suốt, giảm tối đa tiếp xúc trực tiếp, từ đó hạn chế phát sinh chi phí không chính thức.

• Bố trí cán bộ làm việc tăng giờ, kéo dài thời gian tiếp nhận và xử lý thủ tục, giúp DN rút ngắn thời gian chờ đợi, tối ưu chi phí logistics.

Song song với cải cách nội bộ, Hải quan khu vực VI còn chủ động hội đàm, phối hợp với lực lượng chức năng phía Trung Quốc nhằm thống nhất quy trình giao nhận, giảm ùn tắc tại khu vực biên giới, qua đó tăng tính dự báo và ổn định cho hoạt động XNK hàng hóa.

Ở góc độ quan hệ DN, chi cục tổ chức đối thoại định kỳ, gặp gỡ tháo gỡ khó khăn thường xuyên, đặt mục tiêu hỗ trợ DN theo hướng “24/7” và xây dựng hình ảnh cơ quan Hải quan với tác phong phục vụ chuyên nghiệp, minh bạch. Theo ông Nguyễn Văn Hoàn, chính các động thái thực chất này đã hình thành một môi trường thông quan ổn định, hiện đại, khiến nhiều DN lựa chọn địa bàn quản lý của Chi cục Hải quan khu vực VI là nơi đăng ký thủ tục hải quan lâu dài.

Hữu Nghị trở thành “điểm đến chiến lược” của doanh nghiệp

Nhờ những nỗ lực cải cách ấy, Hải quan cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị đang nổi lên như một “thỏi nam châm” thu hút DN XNK.

Theo thống kê, trong 11 tháng, đã có hơn 700 DN mới (trên tổng số gần 6.000 DN có hoạt động kinh doanh XNK qua cửa khẩu) lần đầu mở tờ khai tại Hải quan cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị. Đây không chỉ là con số ấn tượng về mặt quy mô, mà còn là chỉ báo quan trọng về độ tin cậy và sức cạnh tranh của môi trường hải quan tại đây.

Đáng chú ý, các DN lớn như VinFast và Newtimes – trước đây chỉ thực hiện thủ tục chuyển cửa khẩu – nay đã trực tiếp lựa chọn mở tờ khai nhập khẩu (NK) hàng hóa tại Hải quan cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị. Việc chuyển dịch này góp phần mang lại hàng trăm tỷ đồng cho ngân sách nhà nước và cho thấy sức hút thực chất của mô hình cải cách hải quan tại khu vực VI.

Tính đến hết ngày 24/11, Chi cục Hải quan khu vực VI đã thu hút được 5.777 lượt DN tham gia hoạt động XNK qua địa bàn quản lý, tăng 35% so với cùng kỳ năm 2024. Riêng số DN mới tham gia hoạt động XNK qua địa bàn quản lý đạt 2.810 DN – một mức tăng cho thấy vùng biên không chỉ là “cửa ngõ” mà đang trở thành điểm đến chiến lược trong bài toán tối ưu chuỗi cung ứng của DN.

Giải pháp “đồng bộ – đột phá” từ cấp chứng nhận đến phân luồng bến bãi

Phương châm “lấy sự hài lòng của DN làm thước đo chất lượng phục vụ” được cụ thể hóa bằng một loạt giải pháp hành chính và nghiệp vụ tại Hải quan cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị:

• Tổ chức Hội nghị đối thoại Hải quan – DN ngay từ đầu năm, thay vì chờ đến khi phát sinh vướng mắc lớn.

• Chủ động “đi tới DN”: cán bộ Hải quan trực tiếp đến các DN ở nhiều tỉnh, thành trên cả nước để nắm bắt tình hình, lắng nghe và giải quyết khó khăn tại chỗ.

Đặc biệt, đơn vị đã chủ động đề xuất và phối hợp liên ngành với:

• Cục Đăng kiểm Việt Nam,

• Công an tỉnh Lạng Sơn,

để thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường và cấp biển tạm cho mặt hàng ô tô NK ngay tại cửa khẩu. Điều này giúp DN hoàn thiện trọn gói thủ tục thông quan tại chỗ, không phải đưa phương tiện đi nhiều nơi, giảm đáng kể thời gian và chi phí.

Song song, Hải quan cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị phối hợp với đơn vị quản lý bến bãi để:

• Xử lý tình trạng ùn ứ hàng hóa tại cửa khẩu;

• Đề xuất mở rộng bến bãi, phân luồng phương tiện hợp lý;

• Tăng thời gian làm việc hành chính nhằm đảm bảo kịp hoàn thành thủ tục hải quan cho DN, nhất là những thời điểm cao điểm XNK.

Các giải pháp đột phá này đặc biệt phát huy hiệu quả với các mặt hàng có giá trị cao, cường độ giao dịch lớn như ô tô nhập khẩu, giúp đẩy nhanh tốc độ thông quan, đồng thời nâng cao hiệu quả thu ngân sách – đây là một trong những nhóm hàng chủ lực của đơn vị.

Công chức Hải quan cửa khẩu Tân Thanh hướng dẫn DN làm thủ tục hải quan. 

Doanh nghiệp lên tiếng: Cải cách không chỉ trên giấy

Ở góc độ DN, các cải cách về thủ tục, quy trình và ứng dụng CNTT không chỉ thể hiện trên văn bản mà được phản ánh bằng trải nghiệm cụ thể và những lá thư cảm ơn gửi về cơ quan Hải quan.

Công chức Hải quan cửa khẩu Tân Thanh hướng dẫn DN làm thủ tục hải quan không chỉ là hình ảnh nghiệp vụ quen thuộc, mà còn là biểu tượng cho một mô hình phục vụ chủ động, đồng hành cùng DN.

Mới đây, Công ty CP Tập đoàn Đầu tư S.VN đã gửi thư cảm ơn Chi cục Hải quan khu vực VI về kết quả rút ngắn thời gian vận chuyển hàng nông sản từ Việt Nam sang Liên bang Nga.

Theo Công ty CP Tập đoàn Đầu tư S.VN, thông qua Diễn đàn DN Việt Nam – Liên bang Nga ngày 11/5/2025 do Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính Việt Nam) phối hợp với Bộ Phát triển Kinh tế Liên bang Nga tổ chức, với sự tham dự của đại diện các bộ, ngành và cộng đồng DN hai nước trong nhiều lĩnh vực: than, khoáng sản, dầu khí, dệt may, năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn, phát triển xanh, chuyển đổi số và XNK… DN đã tìm được hướng đi mới cho mảng logistics nông sản.

Trên bình diện chính sách vĩ mô, trong hội nghị về phát triển kinh tế tư nhân, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh chủ trương khuyến khích xây dựng tư duy công nghiệp, tư duy lớn và tinh thần khởi nghiệp, xóa bỏ định kiến đối với kinh tế tư nhân, tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi cho DN phát triển. Đây chính là “khung chính sách” quan trọng để những nỗ lực cải cách ở tuyến đầu như Hải quan khu vực VI phát huy hiệu quả.

Cũng trên tinh thần đó và với sự hỗ trợ của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), lãnh đạo tỉnh Lạng Sơn và các sở, ban, ngành liên quan, Tập đoàn Đầu tư S.VN đã triển khai thành công quy trình vận chuyển hàng hóa nông sản sang Liên bang Nga:

• Thời gian vận chuyển trước đây: 45 ngày bằng đường biển;

• Hiện nay rút xuống còn 5 ngày bằng đường bộ.

Đơn vị lựa chọn vận chuyển qua cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị (Đồng Đăng, Lạng Sơn), trung chuyển qua Trung Quốc đến cửa khẩu Tаmанта (Cộng hòa Altai, vùng Siberia, Liên bang Nga). Tuyến vận chuyển này không chỉ bảo đảm chất lượng nông sản Việt Nam, mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của DN Việt trên thị trường quốc tế.

Trong thư, Công ty CP Tập đoàn Đầu tư S.VN nhấn mạnh, sự hỗ trợ của Chi cục Hải quan khu vực VI đã:

• Tạo điều kiện cho DN phát triển lĩnh vực vận chuyển và XNK bằng đường bộ;

• Góp phần kết nối chặt chẽ hơn giữa Việt Nam với thị trường Liên bang Nga và các nước Tây Á;

• Mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản và hàng hóa của Việt Nam, thúc đẩy lĩnh vực vận chuyển và XNK, xóa bỏ rào cản địa lý, tăng kim ngạch thương mại giữa Việt Nam – Liên bang Nga và các nước Tây Á.

Các con số biết nói: Tăng trưởng kim ngạch, mở rộng ảnh hưởng

Từ ngày 1/1/2025 đến hết 24/11/2025, tổng kim ngạch XNK hàng hóa của tất cả các loại hình qua địa bàn quản lý của Chi cục Hải quan khu vực VI đạt 84,64 tỷ USD, tăng 45,6% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó:

• Kim ngạch NK: 56,43 tỷ USD

• Kim ngạch XK: 28,21 tỷ USD

Riêng kim ngạch hàng hóa mở tờ khai tại Chi cục Hải quan khu vực VI đạt 6,63 tỷ USD, chiếm 7,86% tổng kim ngạch XNK, tăng 29,6% so với cùng kỳ. Cơ cấu chi tiết:

• Kim ngạch NK: 4,16 tỷ USD, tăng 44,6% so với cùng kỳ;

• Kim ngạch XK: 2,47 tỷ USD, tăng 10,2% so với cùng kỳ năm 2024.

Những con số này không chỉ phản ánh mức độ bận rộn của tuyến biên giới, mà quan trọng hơn, cho thấy hiệu quả của loạt cải cách thủ tục, ứng dụng CNTT và cải thiện chất lượng phục vụ. Từ câu chuyện thủ tục, bến bãi, phân luồng đến kết nối liên vận quốc tế, Hải quan khu vực VI đang dần khẳng định vai trò là mắt xích quan trọng trong chuỗi logistics, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh thương mại quốc gia.